आजच्या चालू घडामोडी २२ जानेवारी २०२६: ट्रम्प यांचे ‘दावोस’ मधील महत्त्वाचे विधान आणि स्पर्धा परीक्षेसाठी विशेष १० मुद्दे !

टॉप ५ ब्रेकिंग न्यूज २२ जानेवारी २०२६

१. ट्रम्प यांचे दावोसमध्ये विधान: जागतिक आर्थिक मंचाच्या (WEF) दावोस परिषदेत अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ग्रीनलँड बाबत नरमाईची भूमिका घेत नवीन टॅरिफचे (कर) निर्णय मागे घेतले. त्यांनी आर्थिक धोरणे आणि AI नियमावलीवर भर दिला.

२. अमेरिका आणि इराणमध्ये वाढता तणाव: पश्चिम आशियामध्ये अमेरिका आणि इराण यांच्यात पुन्हा एकदा वाकयुद्ध पेटले असून, दोन्ही देशांनी एकमेकांना लष्करी प्रत्युत्तराच्या धमक्या दिल्या आहेत.

३. जागतिक शेअर बाजारात ऐतिहासिक तेजी:दावोसमधील सकारात्मक घडामोडींमुळे आणि युद्धाच्या भीतीमध्ये थोडी घट झाल्यामुळे जागतिक स्तरावर शेअर बाजारांनी मोठी झेप घेतली आहे.

४. जागतिक हवामान आणि मानवतावादी संकटे (परीक्षा विशेष) :

जागतिक स्तरावर विविध आपत्तींच्या पार्श्वभूमीवर ECHO (European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations) आणि GDACS (Global Disaster Alert and Coordination System) या संस्थांनी महत्त्वाचे इशारे दिले आहेत.प्रॉब्लेम (हवामान): रशियाच्या कामचत्का द्विपकल्पात ६० वर्षांतील सर्वात मोठा हिमवर्षाव झाला आहे. तसेच चिलीमध्ये वणवा (Wildfire) आणि फ्रान्स-इटलीमध्ये पुराचे संकट ओढवले आहे.परीक्षा दृष्टिकोन: पर्यावरणाचा ऱ्हास आणि हवामान बदल (Climate Change) यांमुळे निर्माण होणारी ही संकटे ‘आपत्ती व्यवस्थापन’ (Disaster Management) विषयासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहेत.

५. युरोप आणि जगातील राजकीय घडामोडी: युरोपने २०२६ साठी १.९ अब्ज युरो चे मानवतावादी मदतीचे बजेट जाहीर केले आहे, जे प्रामुख्याने अफगाणिस्तान आणि म्यानमार सारख्या संकटग्रस्त भागांसाठी असेल.

परीक्षोपयोगी आजच्या १० चालू घडामोडी (२२ जानेवारी २०२६)

राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय (UPSC/MPSC विशेष)

१. भारत-EU शिखर परिषद आयोजित: भारत आणि युरोपियन युनियन (EU) यांच्यातील शिखर परिषद २७ जानेवारी २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे होणार आहे. यामध्ये मुक्त व्यापार करार (FTA), सुरक्षा, स्थलांतर आणि संरक्षण संबंधांवर चर्चा होईल.

२. भारत-UAE एलएनजी (LNG) पुरवठा करार: भारताने यूएईसोबत दीर्घकालीन एलएनजी करार केला आहे, ज्यामुळे यूएई आता भारताचा दुसरा सर्वात मोठा एलएनजी पुरवठादार देश बनला आहे. हे भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

३. ‘डिजिटल अरेस्ट’ स्कॅम आणि नवीन नियम: वाढत्या डिजिटल अरेस्ट फसवणुकीला आळा घालण्यासाठी सरकारने ‘ट्रान्झॅक्शन किल-स्विचेस’ आणि ‘फ्रॉड इन्शुरन्स’ (फसवणूक विमा) प्रस्तावित केला आहे.

४. राज्य स्थापना दिवस: २१ जानेवारी हा मणिपूर, त्रिपुरा आणि मेघालय या तीन राज्यांचा स्थापना दिवस म्हणून साजरा केला जातो. (राज्यशास्त्र आणि प्रशासनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे).

५. महाराष्ट्राचे दावोसमध्ये मोठे यश: दावोस येथील जागतिक आर्थिक मंचावर महाराष्ट्र सरकारने १४.५ लाख कोटी रुपयांचे गुंतवणुकीचे सामंजस्य करार (MoUs) केले आहेत, ज्यामुळे राज्यात मोठ्या प्रमाणावर रोजगार निर्मिती होईल. शासन आणि धोरण

६. भाजपच्या नवीन राष्ट्रीय अध्यक्षांची निवड: नितीन नबीन यांची भारतीय जनता पक्षाच्या (भाजप) राष्ट्रीय अध्यक्षपदी निवड करण्यात आली आहे.

७. दिल्लीत युनिफाइड इमर्जन्सी हेल्पलाईन ११२: दिल्ली सरकारने संपूर्ण शहरासाठी ‘११२’ हा एकात्मिक आपत्कालीन हेल्पलाईन क्रमांक कार्यान्वित करण्याची घोषणा केली आहे.

विज्ञान, अर्थव्यवस्था आणि समाज

८. IMF कडून भारताच्या विकासदरात सुधारणा: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने (IMF) २०२५-२६ साठी भारताचा जीडीपी (GDP) वाढीचा अंदाज वाढवून ७.३% केला आहे.

९. वंदे भारत स्लीपर ट्रेनचा शुभारंभ: भारतातील पहिल्या व्यावसायिक वंदे भारत स्लीपर ट्रेनची धाव सुरू झाली आहे, जे रेल्वे पायाभूत सुविधांमधील एक मोठे पाऊल आहे.

१०. PhonePe IPO ला मंजुरी: सेबीने (SEBI) PhonePe च्या IPO ला मंजुरी दिली आहे. सुमारे १५ अब्ज डॉलर्सच्या मूल्यांकनासह हा आर्थिक बाजारातील मोठा टप्पा मानला जात आहे.